Sulution
Online nieuws Suriname
© Justin Mott/Kindred Guardians
KLIMAATVERANDERING
Sloth lady monique pool:
onvermoeibare strijdster tegen de gevolgen van klimaatverandering
Monique Pool is directeur van Green Heritage Fund, een opvang voor Xenarthra: luiaards, gordeldieren en miereneters. “Het doet mij pijn als ik een dier zie lijden, of dat nou hier is of ergens anders”, aldus Monique Pool. Naast het feit dat ze luiaardvrouw (sloth lady) genoemd wordt, houdt ze zich ook veel bezig met zeeschildpadden, dolfijnen en educatie.
Green Heritage Fund
Monique begon haar opvang door een babyluiaard, die ze zelf had opgevangen. Via internet kwam ze er al snel achter dat luiaards populair zijn en dat de afbeeldingen van de dieren vaak voor commerciële doeleinden worden gebruikt. Ze richtte de opvang op, zodat de afbeeldingen werden gebruikt voor fundraising voor de dieren. “Het is eigenlijk opgezet met het idee dat een dier recht heeft op zijn eigen afbeelding. Als het dan wordt gebruikt, dat het dan ten goede van hun terug moet komen”, zegt Monique Pool.
Monique vangt met haar team vooral veel luiaards op. “95 procent van de dieren die wij opvangen, komen uit groot Paramaribo. De dieren woonden natuurlijk al lang hier, toen pas zijn wij, mensen, erbij gekomen. Om onze huizen te bouwen, ontbossen we heel veel van hun natuurlijke woongebied. Daardoor komen ze bij mensen in de tuin terecht, ze lopen op stroomdraden en steken de weg over, op zoek naar nieuw leefgebied.” De tijd dat de dieren in de opvang blijven, hangt helemaal af van hun gezondheidstoestand. Als een dier gezond is, kan hij binnen twee of drie dagen weer worden vrijgelaten in een stuk bos. Als het dier gezondheidsproblemen heeft, vangt Green Heritage Fund het dier langer op. “Ik heb bijvoorbeeld een dier hier, in mijn huis, wat eigenlijk vrij ongewoon is. De luiaard was aangevallen door mensen en had zware verwondingen aan haar gezicht, daarnaast had ze ook nog een baby. Dus voor ons was het heel belangrijk om het dier in leven te houden, omdat het verzorgen van een baby erg moeilijk is. Ook al kan je ze in leven houden tot ze volwassen zijn, dan blijkt vaak na het tweede jaar dat er toch gezondheidsproblemen optreden, omdat ze iets gemist hebben bij hun opvoeding die ze krijgen bij hun moeder.”
Doordat de dieren bij haar in huis wonen, krijgt ze wel sneller een band met ze. “Ik praat tegen de dieren, dus er is wel een band, maar niet een band die zo sterk is dat ik ze niet loslaat.”
Feitjes Xenarthra:
- Luiaards, miereneters en gordeldieren behoren tot een gezamenlijke groep: de superorde van de Xenarthra.
- Het is een hele oude en primitieve zoogdierengroep.
- Monique vangt de tweevingerige en drievingerige luiaard op. De één is een dagdier en de andere een nachtdier.
- Luiaards zijn geen sociale dieren, ze houden niet veel rekening met elkaar.
- Monique vangt ook miereneters op, hiervan heb je drie soorten: de reuzenmiereneter, de boommiereneter en de dwergmiereneter.
- Gordeldieren worden niet vaak opgevangen, omdat ze nog steeds jachtdier zijn in Suriname. Mensen beschouwen het gordeldier niet als een beschermd dier.
Luiaards als huisgenoten
Toen Monique nog geen opvang had, woonden er vijf luiaards voor een tijdje in haar huis.
Luister verder, als je wil horen hoe dat er aan toe ging.
© Green Heritage Fund Suriname
Wake-up call
Klimaatverandering speelt nog niet extreem in Suriname, toch ondervond Monique's stichting er vorig jaar wel ernstige gevolgen van. Vorig jaar hadden ze namelijk een lange tijd last van droogte. Luiaards drinken niet zoals andere dieren, het meeste vocht wat ze binnen krijgen, krijgen ze binnen door het vocht wat in de bladeren zit. “Jammer genoeg was het vorig jaar zo droog, dat de blaadjes van de bomen vielen.” In Nederland vinden we dat heel normaal tijdens de herfst, toch is het in Suriname iets anders. In de tropen zijn namelijk maar een paar bomen die hun blaadjes in een bepaald seizoen verliezen. Wanneer er blaadjes van de bomen vallen, kan je je voorstellen dat de droogte dusdanig erg was, dat de bomen hun bladeren niet konden onderhouden. Als de blaadjes zo droog zijn, krijgen de dieren onvoldoende vocht en beginnen ze uit te drogen. “Vorig jaar hebben we gezien dat dieren meer in de problemen kwamen. We hebben ook veel baby’s gehad in een korte periode die allemaal verlaten waren door de moeder. De moederluiaards kunnen niet genoeg voedsel vinden en dus ook geen vocht aanmaken om de baby’s te kunnen voeden. Dat was voor mij een soort van wake-up call, dit is hoe klimaatverandering de dieren gaat beïnvloeden.”
Normaal gesproken vangt Monique twee tot drie dieren per week op, in deze periode van droogte kregen ze wel twee tot drie dieren per dag. Vaak waren deze dieren in een slechte conditie en kon zelfs een infuus niet meer helpen. “We hadden genoeg opvang voor de dieren en we hebben ons best gedaan om zoveel mogelijk dieren te redden, maar dat was dus niet altijd mogelijk.”
Als een bos dusdanig begint te verdrogen, dat de blaadjes vallen, dan komt ook het ecosysteem in gevaar. Als je een dier wil behouden, moet je zijn ecosysteem behouden. Ecosystemen zijn belangrijk voor het voortbestaan van de dieren, maar het moeten wel gezonde ecosystemen zijn. Een ecosysteem dat niet gezond is, kan ook geen gezonde dieren in stand houden. “Wij kijken verder dan de hoeveelheid van de dieren, we kijken vooral naar het welzijn van de dieren. Je kan 1000 luiaards hebben, maar als ze allemaal ziek of verzwakt zijn door het ongezonde ecosysteem, dan heb je toch een probleem.” En als je het ecosysteem kan beschermen van de luiaard, bescherm je het ook gelijk voor de dieren, die binnen dat ecosysteem zitten. Klimaatverandering heeft namelijk invloed op alle dieren, die een bepaald stabiel klimaat nodig heeft om te overleven. “Wij zijn ook dieren, het heeft ook effect op ons. Dat vergeten we denk ik te vaak, wij zijn eigenlijk ook zoogdieren en dus deel van het ecosysteem. Als het ecosysteem er slecht aan toe is, gaat het ook slecht met de mens.”
Droogte en een veranderend ecosysteem zijn niet de enige gevolgen van klimaatverandering voor dieren. Suriname krijgt ook steeds meer last van hevige stormen. In combinatie met de droogte, zou dat op langere termijn wel eens voor hevige bosbranden kunnen zorgen. “Tijdens die droogte, merk je dat mensen vuil gaan verbranden. Of ze steken een stukje bos aan om te ontbossen. Maar door de sterkere wind, kunnen die bossen echt ontaarden in rampzalige vuren, zoals we ook in Australië hebben gehad.”
Zeeschildpadden
“We werken ook met de zeeschildpadden. Ik heb één collega die daarop afgestudeerd is, ik zou haar de zeeschildpaddenvrouw van Suriname willen noemen, daar heeft ze denk ik ook alle ambities voor. Haar enthousiasme is wat nodig is om Surinamers te doen beseffen hoe bijzonder zeeschildpadden zijn en waarom we ze moeten beschermen als land en als volk.”
© Green Heritage Fund Suriname
Educatie
Hoewel de nadruk op de opvang van Xenarthra en het onderzoek op dolfijnen ligt, doet het team van Green Heritage Fund ook veel aan educatie, zowel informeel als formeel. Zo werken ze bijvoorbeeld op scholen om te praten over het marine gebied. “We merken vaak dat mensen verbaasd zijn als ze dingen horen die wij vertellen. Velen weten niet dat luiaards beschermde dieren zijn. Zodra mensen dat weten, zien we wel dat ze beseffen dat ze een aantal dingen die ze gewend zijn juist wel of niet doen, doordat het niet mag. We zien ook dat mensen willen helpen en zich opgeven als vrijwilligers.”
Sommige mensen kennen de stichting nog niet, hoewel Monique Pool bijna een beroemdheid is in Suriname. Dit komt ook doordat Monique in 2015 een CNN Heroes award in ontvangst mocht nemen. “Dat was heel bijzonder natuurlijk, dat op internationaal niveau je werk gezien wordt. En dan natuurlijk daarnaast, om de show mee te mogen maken, met sterren, die je normaal alleen in films ziet. Het was een hele bijzondere ervaring, die ik echt koester.”
Bekijk hieronder het filmpje van de ceremonie tijdens de CNN Heroes awards.
Sloth lady
Hoe komt Monique Pool eigenlijk aan de bijnaam sloth lady? Luister het geluidsfragment.
Bij sommige mensen staat Monique Pool bekend als luiaardvrouw, maar bij anderen meer als de dolfijnenvrouw. "Ik was eerst op lokaal niveau meer de doflijnenvrouw, omdat we veel in het nieuws zijn geweest daarmee, omdat ik de oliemaatschappij had aangevallen over een onderzoek dat ze deden. Daarna kwam die CNN Heroes award, waarbij de focus van het verhaal op de luiaards lag. Het werk wat ik doe is eigenlijk heel bijzonder, omdat ik werk met dieren die in het water leven en ik werk met dieren die op het land leven, dat doen niet veel mensen.”
Als dolfijnenvrouw begon Monique vijftien jaar geleden met een monitoringsprogramma, uitgevoerd door vrijwilligers. Ze kijken al jarenlang onder andere naar de populatie en gezondheid van de dolfijnen. Ook kijken ze naar de invloeden van de mensheid op de dieren. De gegevens die ze tot nu toe hebben verzameld, hebben ze uitgegeven in een rapport, er staat op de planning om meer met deze gegevens te doen. “In dat rapport hebben we de Guyana dolfijn besproken, de zeekoe en de zeeschildpadden die aan de monding van de Surinamerivier op een strand daar, hun eieren leggen. Doordat we na zoveel jaren data hebben verzameld en het op een rijtje hebben geplaatst, hebben we iets kunnen doen voor de dieren.”
© Green Heritage Fund Suriname
Milieuactivisme
Er komen steeds meer milieuactivisten bij in Suriname. “Ik weet dat mensen wel eens tegen mij gezegd hebben, ‘jullie zijn toch de milieuorganisatie?’ Zo zit dat niet, hoe meer milieuorganisaties we hebben in Suriname, hoe beter. Niet iedereen hoeft aangesloten te zitten bij de Green Heritage Fund.” Er zijn milieuactivisten die als individu actie ondernemen, maar tegenwoordig worden er juist meer stichtingen opgezet. In Suriname werken een paar internationale organisaties zoals, WWF, Amazone Conservation Team, Conservation International Suriname en Tropenbos. Daarnaast zijn er wat lokale organisaties waaronder ProBios.
© Erlan Sleur
Steun van de overheid
In Suriname is het niet mogelijk om als stichting overheidssubsidies te krijgen voor milieuactiviteiten. Door beleid proberen ze de stichtingen wel te helpen, maar daarin loopt de overheid soms nog achter. Er is recent een milieuwet afgekondigd en binnen deze milieuwet hebben ze een mogelijkheid gecreëerd om een milieufonds op te starten. “De wet is nog maar net afgekondigd, hij is nog niet eens ondertekend door de president, wanneer dat gaat gebeuren weten we nog niet. Dat is ook een reden om samen te werken met andere milieuorganisaties, om dit vooruit te duwen.”
Wat is de milieuraamwet?
De milieuraamwet is op 26 maart 2020 aangenomen door de Nationale Assemblée met een meerderheid van 29 stemmen. De wet is een algemene milieuwet, waar verschillende milieuproblemen worden aangekaart en waarover regels zijn opgesteld. De wet heeft als doel om een beleids- en milieustrategie te ontwikkelen voor de duurzame ontwikkeling van Suriname.
Meer lezen over de milieuraamwet? Lees dan het interview met initiatiefneemster
van de wet en tevens voorzitter van het Surinaamse parlement, Jennifer Simons.
Toekomst
Hoewel Suriname nu wel beschikt over een milieuraamwet, lopen ze achter met andere maatregelen. Terwijl ze in de top tien landen zitten, die beïnvloedt gaan worden door klimaatverandering. “Uiteindelijk zijn we een ontwikkelingsland en hebben we gebrek aan visionair leiderschap.”
“Door de coronacrisis hebben mensen ook gelegenheid gehad om na te denken, omdat ze verplicht thuis zitten. We moeten ons ontwikkelen binnen de mogelijkheden die de aarde ons biedt. Overbevolking is een gevoelig onderwerp, mensen willen dat niet weten of horen. Terwijl 50 procent van de broeikasgassen uitgestoten wordt door mensen. Er zijn gewoon te veel mensen op de aarde en dat is iets waar we naar moeten gaan kijken. Op dit moment, zijn er 7 miljard mensen op aarde, en eigenlijk kan onze aarde 110 miljoen mensen onderhouden, en dat is een groot verschil. Het is iets wat weinig mensen durven te benoemen.”
“Klimaatverandering gaat een grote impact hebben op luiaards, we zouden moeten kijken naar verplaatsen op massale wijze. Wat we eigenlijk nu al op kleine schaal doen, maar is dat de oplossing?”
Wil jij je steentje bijdragen aan Green Heritage Fund Suriname? Je kan hier doneren.
